Etyka a wyścig o współczynniki naukometryczne, przypadek STAP

Chcemy być drugą Japonią nabiera innego znaczenia w obliczu wielkiego skandalu z komórkami macierzystymi uzyskiwanymi ze zróżnicowanych komórek poprzez wystawienie na różne rodzaje stresu (STAP). Liczni komentatorzy lamentują nad dziurawym sitem recenzji i nad upadkiem naukowczyni Haruko Obokata która w 2 artykułach (1, 2):

  • podała fałszywe wyniki
  • ukradła fragmenty tekstu
  • umieściła przerobione zdjęcia
  • wykorzystała wielokrotnie te same zdjęcia jako coś innego

Rozpatrywane jest narażenie na szwank reputacji czasopisma, recenzentów, współautorów i instytucji (RIKEN) zaangażowanych w powstanie publikacji. Są dylematy dotyczące systemu recenzji. Są refleksje jak poprawić sito recenzji. Jak traktować już wycofane artykuły (wiszą dalej na stronie nature). Mnie urzekło stwierdzenie, ze recenzenci przyjęli publikację ze względu na szanowane nazwiska na liście autorów (link). Natomiast najbardziej poraża mnie brak interpretacji zjawiska fałszowania danych w kontekście systemowym. Nie pada pytanie: dlaczego naukowcy fałszują? po co im to ryzyko hańby? Otóż odpowiedź brzmi: publish or perish. Im silniejszy jest bodziec ukierunkowujący naukowców do produkowania punktów w stosownych rankingach, tym ważniejszy będzie rozwój mechanizmów kontrolujących brak stosowania nieuczciwych metod. Z innych dziedzin wiemy, że nieuczciwość jest zawsze bardziej kreatywna niż metody jej wykrywania. A grający zgodnie z regułami etyki będą stale podlegali pokusie fałszerstwa i ryzykowali niewystarczająco szybki wzrost stosownych współczynników. Pewnie jest już sporo za późno żeby zastanawiać się czy to najlepszy system z możliwych oraz czy etyka nie powinna odgrywać istotniejszej roli w kształtowaniu młodych naukowców.

 

Reklamy

One comment

  1. Dyskusja trwa od lat a decyzji strukturalnych nie ma. Zatem dalej będzie to samo, bo wydawcom przecież zależy na popularności a szczególnie na niezmiennie wysokich zarobkach. Czy znów uda się cokolwiek istotnego przewalczyć w tej sprawie tylko w dużych krajach, jak z otwartością wyników badań finansowanych przez USA, czy wszyscy sobie pogadamy, nacisk będzie za słaby i będzie jak było?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: